واردات از چین به ایران؛ مراحل، هزینه و روش های واردات کالا

واردات از چین فقط به پیدا کردن یک محصول ارزان و خرید آن از تامین‌ کننده چینی محدود نمی‌شود. پیش از خرید باید بازار ایران، مجاز بودن کالا، تعرفه گمرکی، شرایط ثبت سفارش، حداقل تعداد سفارش تامین‌ کننده، هزینه حمل و هزینه نهایی ترخیص بررسی شود؛ زیرا ممکن است کالایی در چین قیمت مناسبی داشته باشد، اما پس از اضافه شدن هزینه‌های حمل، گمرک و سایر مخارج، واردات آن صرفه اقتصادی نداشته باشد. اگر قصد واردات کالا از چین به ایران را دارید، مسیر کار معمولا از انتخاب کالا و تامین‌ کننده شروع می‌شود و پس از مذاکره، دریافت نمونه، ثبت سفارش، خرید، حمل بین‌ المللی و انجام تشریفات گمرکی به تحویل کالا در ایران می‌رسد. در این راهنما مهم‌ترین مراحل واردات از چین و نکاتی را بررسی می‌کنیم که قبل از سرمایه‌گذاری باید درباره آنها بدانید.

مراحل واردات کالا از چین چیست؟

فرایند واردات بسته به نوع کالا و شرایط معامله متفاوت است، اما بیشتر محموله‌های تجاری مسیر کلی زیر را طی می‌کنند.

1. انتخاب کالا براساس بازار ایران

   اولین تصمیم، انتخاب محصولی است که علاوه بر امکان واردات، در بازار ایران ظرفیت فروش مناسبی داشته باشد. صرفا ارزان بودن یک محصول در چین دلیل مناسبی برای واردات نیست. پیش از خرید بهتر است میزان تقاضا، تعداد رقبا، قیمت فروش داخلی، شرایط خدمات پس از فروش، محدودیت‌های قانونی و هزینه تمام‌ شده کالا بررسی شود. این مرحله به‌ خصوص برای افرادی که اولین تجربه واردات از چین را دارند اهمیت زیادی دارد.

2. بررسی شرایط و مجوزهای واردات

   قبل از پرداخت هر مبلغی به فروشنده باید مشخص شود کالا مجاز به واردات است یا خیر، تحت چه تعرفه‌ای اظهار می‌شود و برای ورود آن چه مجوزهایی لازم است. نوع مجوز به گروه کالایی بستگی دارد؛ بنابراین بررسی این موضوع باید قبل از نهایی کردن سفارش انجام شود، نه زمانی که کالا به ایران رسیده است.

3. پیدا کردن تامین‌ کننده معتبر در چین

   پس از انتخاب کالا باید تولیدکننده یا فروشنده مناسب پیدا شود. قیمت پایین به‌ تنهایی معیار خوبی برای انتخاب تامین‌ کننده نیست و مواردی مانند سابقه فعالیت، توان تولید، کیفیت محصول، حداقل مقدار سفارش، شرایط بسته‌ بندی و سابقه صادرات نیز باید بررسی شوند.
   برای سفارش‌های مهم، دریافت نمونه کالا یا انجام بازرسی قبل از تولید انبوه می‌تواند ریسک دریافت محصول مغایر با سفارش را کاهش دهد.

4. دریافت پیش‌ فاکتور و مذاکره

   پس از مشخص شدن کالا، از تامین‌ کننده پیش‌ فاکتور دریافت می‌شود. مشخصات دقیق محصول، تعداد، قیمت، شرایط پرداخت، زمان آماده‌سازی، نوع بسته‌ بندی و شرایط تحویل باید تا حد امکان شفاف باشند. یکی از اشتباهات رایج در واردات از چین این است که وارد کننده فقط درباره قیمت واحد مذاکره می‌کند؛ در حالی که حداقل تعداد سفارش، بسته‌بندی، زمان تحویل و شرایط پرداخت نیز می‌توانند تاثیر زیادی بر هزینه نهایی داشته باشند.

5. ثبت سفارش و دریافت مجوزهای لازم

   برای واردات تجاری باید الزامات قانونی مربوط به ثبت سفارش و مجوزهای مورد نیاز کالا بررسی و طی شود. نوع کالا و تعرفه آن مشخص می‌کند چه مدارکی در این مرحله مورد نیاز خواهد بود. وجود مغایرت میان اطلاعات ثبت‌ شده، فاکتور، مشخصات کالا و اسناد حمل می‌تواند در مراحل بعدی دردسر ایجاد کند؛ بنابراین اطلاعات سفارش باید از ابتدا با دقت ثبت شوند.

6. پرداخت و خرید کالا

   بعد از نهایی شدن قرارداد و شرایط معامله، پرداخت براساس توافق انجام می‌شود. در خریدهای عمده بهتر است پرداخت، زمان تولید و تحویل کالا کاملا مستند باشد. در سفارش‌های جدید، پرداخت کامل پیش از بررسی اعتبار تامین‌ کننده یا تایید کیفیت کالا می‌تواند ریسک معامله را افزایش دهد.

7. بازرسی و آماده‌سازی کالا

   قبل از حمل، تعداد بسته‌ها، مشخصات کالا، کیفیت، وزن، ابعاد و نوع بسته‌ بندی باید با سفارش تطبیق داده شود. این مرحله برای کالاهایی که براساس مشخصات فنی، رنگ، مدل، تعداد یا بسته‌بندی خاص سفارش داده شده‌اند اهمیت بیشتری دارد.

8. انتخاب روش حمل کالا از چین

   پس از آماده شدن سفارش باید با توجه به وزن، حجم، ارزش و میزان فوریت محموله، روش حمل انتخاب شود. برای کالاهای کم‌ حجم، ارزشمند یا فوری، حمل بار هوایی از چین به ایران می‌تواند گزینه مناسبی باشد. در مقابل، برای محموله‌های حجیم که فوریت کمتری دارند معمولا حمل دریایی بررسی می‌شود. اگر حجم سفارش کمتر از یک کانتینر کامل باشد، استفاده از حمل خرده بار از چین نیز می‌تواند برای مدیریت هزینه حمل مناسب باشد.

9. ترخیص و تحویل کالا در ایران

   پس از ورود محموله، اسناد و مجوزها بررسی و تشریفات گمرکی انجام می‌شود. تعرفه کالا، ارزش گمرکی، اسناد حمل، مجوزها و مشخصات واقعی محموله از عوامل مهم این مرحله هستند. بعد از انجام مراحل قانونی و ترخیص، کالا از گمرک به انبار یا مقصد نهایی وارد کننده منتقل می‌شود.

روش‌ های واردات کالا از چین

روش واردات را نباید با روش حمل اشتباه گرفت. وارد کننده از نظر نحوه خرید و مدیریت فرایند می‌تواند چند مسیر مختلف داشته باشد.

• واردات مستقیم: در این روش وارد کننده خود تامین‌ کننده را پیدا کرده، مذاکره و خرید را مدیریت می‌کند و هماهنگی‌های واردات را انجام می‌دهد. این مسیر کنترل بیشتری ایجاد می‌کند، اما به تجربه و شناخت قوانین نیاز دارد.
• واردات از طریق شرکت بازرگانی: بخشی یا تمام مراحل مانند سورسینگ، مذاکره، خرید، حمل و امور واردات توسط مجموعه متخصص انجام می‌شود. این روش برای افرادی که تجربه کافی ندارند یا نمی‌خواهند تمام فرایند را مستقیما مدیریت کنند مناسب‌تر است.
• واردات در حجم کم: برای آزمایش بازار یا شروع با سرمایه محدود می‌توان حجم سفارش را کاهش داد و در صورت امکان از روش‌های حمل خرده بار استفاده کرد. این روش سرمایه درگیر در اولین سفارش را کاهش می‌دهد، هرچند هزینه هر واحد کالا لزوما از خرید عمده کمتر نخواهد بود.

بهترین کالا برای واردات از چین چیست؟

یک پاسخ ثابت برای این سوال وجود ندارد؛ زیرا بهترین کالا برای واردات از چین باید علاوه بر داشتن تقاضای واقعی در بازار ایران، پس از محاسبه هزینه خرید، حمل، حقوق ورودی و ترخیص نیز حاشیه سود مناسبی ایجاد کند. قطعات و تجهیزات صنعتی، لوازم الکترونیکی، کالاهای مصرفی و قطعات خودرو از جمله گروه‌هایی هستند که ظرفیت آن‌ها توسط واردکنندگان بررسی می‌شود. برای مثال، بازار مداوم تعمیر و نگهداری خودرو باعث شده واردات لوازم یدکی از چین یکی از گزینه‌های قابل بررسی باشد؛ بااین‌حال، تقاضای بالا در یک گروه کالایی به این معنا نیست که تمام محصولات آن برای واردات سودآور هستند.

برخی فعالان بازار، پوشاک و محصولات مرتبط با صنعت نساجی را نیز بررسی می‌کنند؛ اما تقاضای بازار به‌تنهایی برای انتخاب این گروه کالایی کافی نیست. پیش از واردات پوشاک از چین باید امکان قانونی ثبت سفارش، کد تعرفه، مجوزهای احتمالی، جدول سایزبندی، کیفیت دوخت، زمان تولید و روش حمل بررسی شود. وابستگی پوشاک به فصل فروش باعث می‌شود برنامه‌ریزی زمانی در این گروه اهمیت بیشتری داشته باشد.

قبل از انتخاب کالا چهار سوال را پاسخ دهید:

• آیا برای این محصول مشتری مشخصی در ایران وجود دارد؟
• آیا واردات آن مجاز است و مجوز خاصی نیاز دارد؟
• قیمت تمام‌شده آن بعد از حمل و ترخیص چقدر خواهد بود؟
• آیا پس از واردات همچنان توان رقابت با محصولات موجود در بازار را دارد؟

اگر هنوز محصول مشخصی انتخاب نکرده‌اید، بررسی دقیق‌تر لیست بهترین کالاهای وارداتی از چین به ایران می‌تواند برای مرحله تحقیق بازار مفید باشد.

حداقل سرمایه برای واردات از چین چقدر است؟

برای حداقل سرمایه واردات از چین نمی‌توان یک رقم ثابت تعیین کرد. سرمایه مورد نیاز برای وارد کردن یک محموله لوازم جانبی کوچک با یک دستگاه صنعتی یا سفارش عمده قطعات یکسان نیست. میزان سرمایه به عواملی مانند قیمت کالا، حداقل سفارش کارخانه، تعداد مورد نیاز، نرخ ارز، هزینه حمل، هزینه‌های گمرکی، مجوزها و سرمایه در گردش وابسته است. اگر سرمایه محدودی دارید، بهتر است به جای شروع با سفارش بزرگ، ابتدا بازار را آزمایش کنید، حداقل مقدار سفارش تامین‌کننده را کاهش دهید و امکان استفاده از خرده بار یا گروپاژ را بررسی کنید. این رویکرد به معنی «واردات بدون سرمایه» نیست، بلکه هدف آن کاهش ریسک اولین سفارش است.

محاسبه هزینه واردات از چین چگونه انجام می‌ شود؟

یکی از مهم‌ترین محاسبات قبل از خرید، تعیین قیمت تمام‌ شده کالا در ایران است. به شکل ساده می‌توان ساختار هزینه را این‌گونه در نظر گرفت:

قیمت خرید کالا + هزینه پرداخت و انتقال وجه + حمل داخل چین + حمل بین‌المللی + بیمه + هزینه‌های گمرکی و ترخیص + هزینه‌های داخلی ایران = هزینه تقریبی واردات

اما عدد نهایی برای همه کالاها یکسان نیست. تعرفه گمرکی، نوع محصول، وزن و حجم، مبدا بار، روش حمل و شرایط معامله می‌توانند نتیجه را تغییر دهند. به همین دلیل استعلام فقط قیمت کارخانه برای تصمیم‌گیری درباره واردات کافی نیست. واردکننده باید پیش از خرید بداند کالا تقریبا با چه قیمت تمام‌شده‌ای به انبار او در ایران می‌رسد.

واردات از چین بدون گمرک امکان‌ پذیر است؟

اگر منظور از «واردات از چین بدون گمرک»، ورود تجاری کالا بدون انجام تشریفات قانونی گمرکی باشد، چنین مسیری را نباید به‌عنوان روش عادی و قانونی واردات تجاری در نظر گرفت. برخی شیوه‌های ورود کالا، نمونه‌های تجاری یا اقلام غیرتجاری ممکن است براساس نوع، ارزش، مقدار و مقررات مربوط شرایط متفاوت یا فرایند ساده‌تری داشته باشند؛ اما این موضوع با واردات تجاری بدون گمرک تفاوت دارد. بنابراین اگر قصد فروش یا واردات تجاری کالا را دارید، پیش از خرید باید شرایط ثبت سفارش، مجوزها و ترخیص همان کالا بررسی شود.

هزینه و زمان واردات از چین به چه عواملی بستگی دارد؟

دو محموله با قیمت خرید مشابه ممکن است هزینه و زمان کاملا متفاوتی داشته باشند. مهم‌ترین عوامل عبارت‌اند از:

اگر زمان رسیدن سفارش برایتان اهمیت دارد، بهتر است پیش از انتخاب مسیر، مدت زمان حمل بار از چین به ایران را برای روش‌های مختلف بررسی کنید. برای محموله‌های فوری نیز استفاده از خدمات حمل‌ و نقل هوایی یکی از گزینه‌هایی است که براساس نوع و مشخصات بار قابل بررسی خواهد بود.